پاسخ کوتاه: نه، نه به آن سادگی که خیلیها فکر میکنند. تغییر هیئت مدیره شرکت دارای رتبه با ثبت یک صورتجلسه در اداره ثبت و آگهی در روزنامهٔ رسمی تمام نمیشود. اعضای هیئتمدیره، مدیرعامل و پرسنل امتیازآور همان کسانی هستند که رتبهٔ شرکت به اعتبار آنها صادر شده. پس هر جابهجایی باید در سامانهٔ ساجات هم ثبت شود و نفر جایگزین باید همان شرایط امتیازی را داشته باشد.

اگر کسی بدون طی این مسیر از شرکت خارج شود، شیوهنامه صریح است: سازمان به شرکت نامه میدهد و ۳ ماه مهلت میدهد. اگر کار درست نشود، گواهینامهٔ شرکت تعلیق میشود. خود فرد هم تا آن موقع در سامانه به نام آن شرکت میماند و نمیتواند در شرکت دیگری امتیازآور شود.
آخرین بهروزرسانی: آبان ۱۴۰۵ — بر اساس «شیوهنامه طبقهبندی و تشخیص صلاحیت شرکتهای پیمانکاری»، بندهای ۲-۱، ۴-۵ و پیوست ۲ (جدول خروج افراد)
راهنمای تازهچکلیست شروع کسبوکار: ۷ کار قبل از روز افتتاحاسم، مجوز، دامنه، نقشه، خط ویپ، باشگاه مشتریان و CRM — به ترتیب درست.چرا تغییر هیئت مدیره شرکت دارای رتبه آزاد نیست؟
رتبهٔ پیمانکاری به شرکت داده میشود، اما امتیازهایش را آدمها میآورند. بخش بزرگی از امتیاز تشخیص صلاحیت از مدرک تحصیلی و سابقهٔ کار مدیرعامل، اعضای هیئتمدیره و پرسنل امتیازآور میآید. بعضی شرطهای پایه هم مستقیم به همین افراد بسته است:
- حداقل دو سوم اعضای هیئتمدیره باید مدرک لیسانس در رشتههای مندرج در بخشنامهٔ ۴۰۴۲۴۵ داشته باشند (بند ۲-۱-۲).
- برای هر رشتهٔ درخواستی، دستکم یک عضو هیئتمدیره، مدیرعامل یا پرسنل امتیازآور باید رشتهٔ تحصیلی زمینه (فوقدیپلم و بالاتر) داشته باشد (بند ۲-۱-۶).
- همهٔ امتیازآوران باید بعد از گرفتن مدرک، حداقل ۳۶ ماه سابقهٔ مرتبط در ۶ سال منتهی به درخواست داشته باشند (بند ۲-۲-۱).
اگر یکی از این افراد برود و جایش خالی بماند، ممکن است شرکت دیگر شرط آن رشته یا آن پایه را نداشته باشد. به همین دلیل، سازمان خروج افراد را کنترل میکند.
قانون ۳ ماهه: هر تغییر باید در ساجات ثبت شود
طبق بند ۲-۱-۱ شیوهنامه، هرگونه تغییر در ارکان شرکت، سهام و اطلاعات امتیازآوران (هیئتمدیره، مدیرعامل و پرسنل امتیازآور) باید حداکثر ظرف ۳ ماه در سامانهٔ ساجات ثبت و ارسال شود.
ترتیب کار معمولاً این است:
- ثبت تغییرات در اداره ثبت: صورتجلسهٔ تغییر هیئتمدیره یا مدیرعامل تنظیم و ثبت میشود و آگهی آن در روزنامهٔ رسمی منتشر میشود. برای این مرحله صفحهٔ ثبت تغییرات شرکت را ببینید.
- درخواست «تغییر نفر» در ساجات: وقتی شرکت فقط میخواهد اعضای هیئتمدیره، مدیرعامل یا پرسنل امتیازآور را کم، زیاد یا عوض کند، پرونده را با درخواست «تغییر نفر» میفرستد (بند ۴-۵).
- کسب حداقل امتیازها: فقط موارد مربوط به نفرات جدید اصلاح و بهروز میشود. شرکت باید بعد از تغییر، حداقل امتیازهای لازم مدیران و کارکنان را داشته باشد.
درخواست «تغییر نفر» در ساجات چه نتیجهای دارد؟
بند ۴-۵ شیوهنامه میگوید اگر درخواست شرکت فقط تغییر، کاهش یا افزایش نفرات باشد، لازم نیست کل پرونده از نو بررسی شود. کافی است موارد مربوط به تغییر نفرات اصلاح شود و حداقل امتیازها کسب شود. چند نکتهٔ مهم در همین بند آمده است:
- تغییر مدیرعامل: فقط در این حالت، گواهینامهٔ جدید با شرایط قبلی و تا تاریخ انقضای گواهینامهٔ قبلی صادر میشود. پس تغییر مدیرعامل مدت اعتبار رتبه را تمدید نمیکند.
- حذف رشته: در پروندهای که با درخواست تغییر افراد ارسال شده، درخواست حذف رشته هم قابل رسیدگی است (بند ۴-۵-۱). این وقتی به کار میآید که با رفتن یک نفر، شرط یک رشته دیگر برقرار نیست.
- پایه ۳ و پایینتر (صادره از استان): پروندهٔ تغییر افراد باید به آخرین استان محل ثبت شرکت فرستاده شود (بند ۴-۵-۲).
- بازنشستهها: اگر نفر جدید بازنشسته است، رعایت سقف یک سوم کل پرسنل امتیازآور الزامی است (بند ۴-۵-۳).
اگر عضو هیئتمدیره بخواهد از شرکت دارای رتبه خارج شود
این سؤالی است که بیشتر از همه میپرسند: «از شرکت بیرون آمدهام، اما هنوز در ساجات به نام آن شرکت هستم. چه کنم؟» پاسخ را جدول پیوست ۲ شیوهنامه (خروج افراد در شرکتهای پیمانکاری) داده است. همهچیز به این بستگی دارد که گواهینامهٔ شرکت در چه وضعیتی است:
| وضعیت گواهینامهٔ شرکت | مدیرعامل | عضو هیئتمدیره | پرسنل امتیازآور |
|---|---|---|---|
| گواهینامهٔ معتبر دارد | بعد از مکاتبه با شرکت و گذشت مهلت ۳ ماهه، با آخرین روزنامهٔ رسمی (تغییر مدیرعامل): تعلیق گواهینامه و خروج فرد؛ یا با حکم قضایی | بعد از مکاتبه و مهلت ۳ ماهه، با آخرین روزنامهٔ رسمی (تغییر هیئتمدیره): تعلیق گواهینامه و خروج فرد؛ یا با حکم قضایی | بعد از مکاتبه با شرکت؛ اگر شرکت در مهلت اقدام نکند، سازمان حذف میکند و رشتهٔ مربوط تعلیق میشود |
| فاقد گواهینامهٔ معتبر (منقضی) | آزاد | آزاد | آزاد |
| اولین تقاضا در حال تکمیل یا رفع نقص، و یک سال پرونده رفته و برنگشته | خروج توسط سازمان با توجه به روزنامهٔ رسمی تغییرات | خروج توسط سازمان با توجه به روزنامهٔ رسمی تغییرات | حذف توسط سازمان |
| در حال تکمیل یا رفع نقص (بعد از انقضای گواهینامه) | حذف توسط سازمان با توجه به روزنامهٔ رسمی | حذف توسط سازمان با توجه به روزنامهٔ رسمی | حذف توسط سازمان |
یعنی تا وقتی گواهینامهٔ شرکت معتبر است، خروج یکطرفهٔ مدیرعامل یا عضو هیئتمدیره بیهزینه نیست. یا شرکت خودش جایگزین را معرفی و «تغییر نفر» را ثبت میکند، یا بعد از ۳ ماه گواهینامهاش تعلیق میشود. راه سوم حکم قضایی است. اگر گواهینامهٔ شرکت منقضی شده باشد، فرد آزاد است.
تغییر بیش از نیمی از نفرات چه اثری دارد؟
یک اثر پنهان هم هست که معمولاً دیر متوجهش میشوند. طبق بند ۴-۶-۱، گواهینامههای پایه ۱ و ۲ تا ۲ سال بعد از انقضا قابل تمدیدند، به این شرط که ۵۰ درصد یا بیشتر هیئتمدیره، مدیرعامل و پرسنل امتیازآور نسبت به آخرین تغییرات گواهینامه عوض نشده باشند. پس اگر نیمی از تیم را عوض کنید، این راه تمدید را از دست میدهید. اگر عضو هیئتمدیره شخص حقوقی باشد، عوض شدن نمایندهٔ آن شخص حقوقی تغییر عضو حساب نمیشود.
شرایط نفر جایگزین در تغییر هیئت مدیره شرکت دارای رتبه
قبل از اینکه کسی را بهجای عضو قبلی در روزنامهٔ رسمی ثبت کنید، اینها را چک کنید. اگر نفر جدید شرایط نداشته باشد، پرونده در ساجات تأیید نمیشود:
- منع مداخله: کارکنان دولت (حتی در مرخصی بدون حقوق)، اعضای هیئت علمی دانشگاههای دولتی، اعضای شوراهای اسلامی و دهیاران نمیتوانند عضو هیئتمدیره، مدیرعامل یا سهامدار ۵ درصد و بیشتر باشند (بند ۱-۳-۱). سوابق بیمهای همهٔ این افراد برای کنترل همین موضوع بررسی میشود. توضیح بیشتر در آیا کارمندان دولت میتوانند مدیرعامل شوند؟
- مدرک و رشته: شرط دو سوم لیسانس هیئتمدیره و رشتهٔ زمینه برای هر رشتهٔ پیمانکاری باید بعد از تغییر هم برقرار بماند. رشتهٔ نفر جدید را با ابزار رشته تحصیلی زمینه و مرتبط بسنجید.
- تماموقتی: مدیرعامل و پرسنل امتیازآور باید تماموقت در شرکت باشند. این با ۳ ماه سابقهٔ بیمهٔ اخیر، پیوسته و فقط از همین شرکت ثابت میشود (بند ۲-۲-۲).
- پیمانکار حقیقی نباشد: پیمانکاران حقیقی نمیتوانند همزمان هیئتمدیره یا پرسنل امتیازآور شرکت پیمانکاری باشند (بند ۲-۲-۱۳). البته حضورشان بهعنوان عضو هیئتمدیرهٔ غیرامتیازآور، بدون حق امضا و بدون اکثریت سهام، بلامانع است (بند ۲-۲-۱۴).
- عضو علیالبدل: اعضای علیالبدل جای شرایط اعضای اصلی را نمیگیرند (بند ۲-۱-۴). پس با جابهجا کردن علیالبدلها نمیتوانید کمبود اعضای اصلی را جبران کنید.
اطلاعات رسمی و بهروز این موضوع را در وبسایت سامانهٔ جامع تشخیص صلاحیت (ساجات) هم میتوانید ببینید.
سوالات متداول دربارهٔ تغییر هیئت مدیره شرکت دارای رتبه
آیا بعد از رتبهبندی میتوانیم مدیرعامل یا اعضا را عوض کنیم؟
بله، اما باید درخواست «تغییر نفر» را در ساجات ثبت کنید و مدیرعامل جدید حداقل امتیازها را داشته باشد. گواهینامهٔ جدید با شرایط قبلی و فقط تا تاریخ انقضای گواهینامهٔ قبلی صادر میشود.
چقدر فرصت داریم تغییرات را در ساجات ثبت کنیم؟
حداکثر ۳ ماه از تاریخ تغییر (بند ۲-۱-۱ شیوهنامه).
از شرکت استعفا دادهام، اما شرکت تغییرات را در ساجات ثبت نمیکند. چه کنم؟
اگر گواهینامهٔ شرکت معتبر است، با ارائهٔ آخرین روزنامهٔ رسمی تغییرات به امور مشاوران و پیمانکاران، سازمان با شرکت مکاتبه میکند. بعد از گذشت مهلت ۳ ماهه، گواهینامهٔ شرکت تعلیق و شما از شرکت خارج میشوید. راه دیگر حکم قضایی است.
اگر گواهینامهٔ شرکت منقضی شده باشد چه؟
طبق جدول پیوست ۲، وقتی شرکت گواهینامهٔ معتبر ندارد، مدیرعامل، اعضای هیئتمدیره و امتیازآوران آزادند.
یک نفر میتواند همزمان در دو شرکت پیمانکاری عضو هیئتمدیره باشد؟
شیوهنامه در بند ۱-۱-۱ میگوید اگر سهامدار یا مدیرعامل و عضو هیئتمدیرهٔ شرکت در شرکت دیگری هم سهامدار یا مدیر باشد، جملهٔ «این شرکت با شرکت … دارای هیئتمدیره و یا سهامدار مشترک میباشد» روی گواهینامه درج میشود. اما مدیرعامل و پرسنل امتیازآور باید تماموقت و با بیمهٔ همان شرکت باشند. پس امتیاز یک نفر را نمیشود همزمان برای دو شرکت استفاده کرد.
جمعبندی: تغییر هیئت مدیره شرکت دارای رتبه
تغییر هیئت مدیره شرکت دارای رتبه ممکن است، اما آزاد نیست. دو مرحله دارد: ثبت تغییرات در اداره ثبت و روزنامهٔ رسمی، و ثبت «تغییر نفر» در ساجات ظرف ۳ ماه. نفر جدید هم باید همان شرایط امتیازی را داشته باشد. خروج یکطرفه از شرکتی که گواهینامهٔ معتبر دارد، به تعلیق گواهینامه یا حذف رشته ختم میشود. پس قبل از امضای هر صورتجلسهای، اثرش را روی رتبه بسنجید.
تبریز ثبت هر دو مرحله را با هم انجام میدهد. پیش از تنظیم صورتجلسه بررسی میکنیم که نفر جدید شرط مدرک، رشته، بیمه و منع مداخله را دارد. بعد تغییرات شرکت را ثبت و پروندهٔ ساجات را بهروز میکنیم. برای خدمات گرید و رتبهبندی تماس بگیرید: ۰۴۱-۳۳۸۳۱۰۷۴


